
Planowanie strategiczne jest metodą systematycznego podejścia do zarządzania zmianami
i kreowania możliwie najlepszej przyszłości.
Jest to proces pozwalający określić cele i podejmować najważniejsze zadania,
uwzględniający słabe i mocne strony, szanse i zagrożenia.
Planowanie strategiczne jest oparte na długookresowej wizji rozwoju układu lokalnego (gminy), ujmowanego
w szerokim kontekście społecznym, gospodarczym i przestrzennym.
Pozwala na uniezależnienie się od wpływów zewnętrznych i pełniejsze kierowanie
procesem rozwoju.
Opiera się na partnerskim współdziałaniu wielu podmiotów
i dzięki temu gwarantuje większą skuteczność działań i sprzyja budowaniu więzi lokalnej.
Strategia Rozwoju Gminy Wiśniowa została opracowano na podstawie danych, posiadanych przez Urząd Gminy Wiśniowa, danych pochodzących ze spisu powszechnego GUS przeprowadzonego w maju 2002 roku.
Decyzja o aktualizacji strategii rozwoju gminy Wiśniowa podjęta została przez Radę Gminy na początku obecnej kadencji tj. na przełomie października i listopada 2002 roku. Jak wynika ze strategii, aktualizacja poprzedzona została szeroką konsultacją społeczną, w ramach której dokonano wnikliwej analizy realizacji i weryfikacji przyjętych w strategii zadań z uwzględnieniem nowych priorytetów wynikających z możliwości pozyskiwania środków finansowych z funduszy akcesyjnych jak również strukturalnych.
Strategię Rozwoju Gminy Wiśniowa przyjęto jako Załącznik nr 1 do Uchwały Rady Gminy Wiśniowa nr XIV/90/04 z dnia 31 maja 2004r. stając się jednocześnie strategicznym planem rozwoju gminy wskazującym kierunki, możliwości i warunki długookresowego rozwoju podmiotów gospodarczych i instytucji gminnych, a jednocześnie stał się narzędziem budowania i wzmacniania wspólnoty lokalnej na lata 2004 – 2013.
Budowę Strategii Rozwoju Gminy Wiśniowa oparto na analizie SWOT, w której to zestawiono ze sobą mocne i słabe strony a także szanse i zagrożenia Gminy Wiśniowa. Na podstawie dokonanej analizy SWOT określono cele strategiczne, konieczne do osiągnięcia na przestrzeni lat 2004 do 2013, co przynieść ma to wymierne korzyści związane z rozwojem lokalnym.
STRATEGIA ROZWOJU LOKALNEGO GMINY WIŚNIOWA
MISJA:
GMINA WIŚNIOWA - SAMA SOBIE I INNYM,
BIORĄC Z OTOCZENIA TO CO SŁUŻY ZRÓWNOWAŻONEMU WIELOFUNKCYJNEMU ROZWOJOWI
- OSIĄGNIE NAJWYŻSZE STANDARDY
WSTĘP
Tworzenie strategicznych planów rozwoju jest zadaniem trudnym. Jednak w czasie realizacji reform administracyjnych kraju oraz przystąpienia Polski do Unii Europejskiej jest zadaniem koniecznym do wykonania. Wymaga między innymi odejścia od dotychczasowego systemu planowania rozwoju opartego o myślenie w kategoriach roku budżetowego i krótkoterminowego programowania potrzeb, bazującego na wskaźnikach dyrektywnych ustalanych i przekazywanych centralnie. Rodzi konieczność myślenia "czasem przyszłym", tj. w odpowiednim wymiarze perspektywicznym oraz partnerskiego działania, przy którym główną rolę odgrywa społeczność lokalna.
Strategiczny plan rozwoju gminy wskazuje kierunki, możliwości i warunki długookresowego rozwoju podmiotów gospodarczych i instytucji gminnych, a jednocześnie jest narzędziem budowania i wzmacniania wspólnoty lokalnej.
Strategia gminna - to niezbędny element sprawnego procesu zarządzania gminą, będący czynnikiem przyspieszającym rozwój pod warunkiem mobilizacji mieszkańców gminy na rzecz wspólnej przyszłości.
Największe szanse powodzenia i realizacji strategii rozwoju gminy Wiśniowa istnieją wtedy, gdy inicjatywa jej opracowania wychodzi od władz gminy przy akceptacji liderów społeczności lokalnej zarówno życia gospodarczego jak i społecznego.
Decyzja o aktualizacji strategii rozwoju gminy Wiśniowa podjęta została przez Radę Gminy na początku obecnej kadencji. Aktualizacja strategii poprzedzona została szeroką konsultacją społeczną, w ramach której dokonano wnikliwej analizy realizacji i weryfikacji przyjętych w strategii zadań z uwzględnieniem nowych priorytetów wynikających z możliwości pozyskiwania środków finansowych z funduszy przedakcesyjnych i strukturalnych.
Zaktualizowana strategia jest spójna ze:
Strategią Rozwoju Województwa Małopolskiego,
Strategią Rozwoju Powiatu Myślenickiego
Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Wiśniowa zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy Wiśniowa Nr IX/62/03 z dnia 24 listopada 2003r.
Zaktualizowana Strategia Gminy Wiśniowa określa zadania niezbędne do realizacji w latach 2004 - 2013.
1. METODA PLANOWANIA STRATEGICZNEGO.
1.1. Planowanie strategiczne.
Planowanie jest pierwszą i najważniejszą z funkcji zarządzania. Brak planu lub zły plan spowoduje bowiem, że nawet najlepiej wykonywane funkcje zarządzania: organizowanie, dobór personelu i środków, prowadzenie i kontrolowanie nie doprowadzą do osiągnięcia pożądanych efektów.
Plan strategiczny określa główny cel, sens zarządzanego przedsięwzięcia tzw. "misję" czyli miejsca "gdzie chcemy być", sytuacji obecnej czyli miejsca "gdzie jesteśmy" oraz "drogi przejścia" czyli sposobu realizacji misji z punktu widzenia dzisiejszych uwarunkowań. Uwarunkowania te tkwią zarówno wewnątrz zarządzanego przedsięwzięcia (są bezpośrednio zależne od zarządzającego), jak i na zewnątrz (zarządzający nie ma bezpośredniego wpływu).
Proces planowania strategicznego jest procesem wymagającym pewnego czasu i właściwie nigdy się nie kończy. W zgodnej opinii specjalistów sam proces planowania jest cenniejszy niż wytworzony dokument końcowy, który i tak, pomimo wieloletniej perspektywy winien być na bieżąco weryfikowany. Należy zawsze pamiętać, że plan nie jest prognozą, ani jedynie słusznym wzorem postępowania, a jedynie próbą racjonalnego sterowania przyszłością w celu optymalnego wykorzystania zasobów i sprzyjających okoliczności oraz przeciwdziałania zagrożeniom.
Podczas sesji strategicznej określone zostały: misja, analiza uwarunkowań SWOT, cele strategiczne, wstępny plan zadań dla poszczególnych celów oraz podjęte zostały ustalenia w zakresie monitorowania realizacji i dalszej budowy planu zadań oraz kontynuacji procesu planowania strategicznego. Sesja strategiczna dała bowiem początek dla całego procesu planowania strategicznego gminy Wiśniowa i jest wytyczną do innych planów związanych z rozwojem gminy np. planowania przestrzennego.
1.2. Planowanie partnerskie
W sesji strategicznej uczestniczą osoby zarządzające gminą oraz reprezentujące jej społeczności. Planowanie z udziałem większego grona przedstawicieli społeczności, której plan dotyczy nosi nazwę planowania "partnerskiego". Ta forma planowania zyskuje sobie coraz większą popularność zarówno zagranicą, jak i w naszym kraju. W stosunku do tradycyjnego sposobu przygotowania planów tzn. planowania "eksperckiego", planowanie "partnerskie", poza zaangażowaniem już na etapie planowania osób i instytucji, które odpowiedzialne będą za realizację różnych zadań w gminie, a tym samym za jej całościowy rozwój, pozwala na wymianę informacji pomiędzy partnerami, lepsze zrozumienie różnych stanowisk i interesów, wskazuje na potrzebę kompromisu w celu osiągnięcia postępu. Proces planowania partnerskiego daje też okazję do wyłonienia liderów życia społeczno - gospodarczego gminy - ludzi, którym autentycznie zależeć będzie na realizacji konkretnych zadań. Bo choć dla realizacji wymagane będą często, i to nie małe, środki finansowe, to od konkretnych ludzi zależeć będzie, zarówno ich pozyskanie, jak i należyte wykorzystanie.
1.3. Misja, analiza SWOT, cele strategiczne i plan zadań - definicje.
Pierwszym krokiem do zbudowania planu strategicznego jest określenie misji.
Misja jest wyrażeniem, które określa główny cel przedsięwzięcia, jego "sens życia". Jest wyrazem dążeń i oczekiwań w stosunku do przedsięwzięcia, dla którego została sformułowana. Misja winna być sformułowana najlepiej w jednym nieskomplikowanym zdaniu, ponieważ powinna być dobrze rozumiana przez całą społeczność gminy, aby stanowić czynnik integrujący do wspólnego działania. Z drugiej strony musi ona też być jasno postrzegana na zewnątrz. Dlatego również bardzo istotne jest, aby misja określona dla rozwoju danej gminy wiązała się swym stwierdzeniem z tą gminą, a nie stanowiła uniwersalny cel funkcjonowania dowolnej innej gminy.
W ramach aktualizacji strategii dokonano weryfikacji istniejących uwarunkowań Gminy Wiśniowa metodą analizy SWOT i na tej podstawie określono aktualne cele strategiczne.
Wyraz SWOT jest skrótem od pierwszych liter angielskich wyrazów:
"Strenghts", "Weaknesses", "Opportunities" i "Theats", które w języku polskim kolejno oznaczają:
"mocne strony" - uwarunkowania, które stanowią silne strony gminy i które należycie wykorzystane sprzyjać będą jej rozwojowi;
"słabe strony" - uwarunkowania, które stanowią słabe strony gminy i które nie wyeliminowane utrudniać będą jej rozwój;
"szanse" - uwarunkowania zewnętrzne, które nie są bezpośrednio zależne od zachowania społeczności gminy, ale które mogą być traktowane jako szanse i przy odpowiednio podjętych przez nią działaniach, wykorzystane jako czynniki sprzyjające rozwojowi gminy;
"zagrożenia" - uwarunkowania zewnętrzne, które także nie są bezpośrednio zależne od zachowania społeczności gminy, ale które mogą stanowić zagrożenie dla jej rozwoju.
Cele strategiczne stanowią listę celów, które należy osiągnąć, aby zrealizować cel główny - misję.
Cele strategiczne określone zostały na podstawie analizy SWOT w kontekście przyjętych misji rozwoju gminy jako długoterminowego działania lub skutki tych działań, takich aby w przypadku:
"mocnych stron" - utrzymać je jako mocne strony i najlepiej wykorzystać dla rozwoju gminy;
"słabych stron" - wyeliminować je;
"szans" - wykorzystać je dla rozwoju gminy;
"zagrożeń" - uniknąć ich negatywnego oddziaływania na rozwój gminy.
Dla osiągnięcia celów strategicznych konieczne jest określenie szczegółowych zadań zawierających, obok określenia nazwy zadania, termin wykonania, instytucję (osobę) odpowiedzialną za jego wykonanie, przewidywane koszty i źródła tych środków. Tylko tak określone zadania mają szanse być zrealizowane. W wyniku prac nad aktualizacją strategii ustalono listę najważniejszych zadań niezbędnych do realizacji, dla osiągnięcia strategicznych celów.
Aktualizacja strategii umożliwiła przyjęcie Programu Rozwoju Lokalnego dla Gminy Wiśniowa na lata 2004-2013.
2. CHARAKTERYSTYKA GMINY WIŚNIOWA
2.1. Położenie gminy.
Wiśniowa posiada dobre połączenie drogowe z główną drogą E4 biegnącą przez Kraków, Wieliczkę, Bochnię, Tarnów, Rzeszów i Przemyśl, będącą częścią międzynarodowej drogi z Niemiec do Ukrainy. Niedaleko stąd również do kurortów turystycznych takich jak Zakopane czy Szczawnica.
Wiśniowa leży 10 km na południe od Dobczyc, w Kotlince Wiśniowej, która przypomina swym wyglądem obszerną misę otoczoną wokoło górami, wznoszącymi się na wysokość 400 - 500 metrów nad jej dnem. Kotlinka Wiśniowej leży na pograniczu Beskidu Średniego (zwanego również Makowskim) i Beskidu Wyspowego.
Ze szczytu Ciecienia (829 m n. p. m.), otaczającego Wiśniową od strony wschodniej, rysuje się panorama Beskidu Wyspowego i Gorców z wyniosłym Turbaczem. Podobnie piękne widoki można obserwować z Wierzbanowskiej Góry (778 m n. p. m.), znajdującej się od strony południowej. Z Pasma Łysiny (891 m. n. p. m.) i Lubomira (904 m n. p. m.) wraz z Kamiennikiem (818 m n. p. m.) od zachodu, dostrzec można Podhale, majestatyczny, aż do początku lata ośnieżony szczyt Babiej Góry - "Królowej Beskidów" oraz łańcuch Tatr, widocznych w pogodne dni. W kierunku północnym widać stamtąd również błękitną taflę Jeziora Dobczyckiego. Piękny jest również krajobraz roztaczający się z Przełęczy Wierzbanowskiej i Przełęczy Jaworzyce, na które prowadzą kręte serpentyny.
Z okolicznych gór w dno Kotliny spływają liczne potoki, które łączą się, tworząc Krzyworzekę. Położenie w dnie Kotlinki decyduje o niepowtarzalnym mikroklimacie tego obszaru, porównywanym do Kotliny Rabczańskiej. Łagodny górski klimat stwarza szczególnie dogodne warunki dla wegetacji roślin, a zwłaszcza drzew i krzewów owocowych.
2.2. Struktura ludności
Struktura ludności wg podziału na grupy wiekowe wskazuje, że odsetek ludności w wieku przedprodukcyjnym wynosi 33%, a w powiecie 31,1%.
Wielkość zasobów pracy szacuje się na około 2400 osób, w tym pracujących 2045, bezrobotnych 355 osób. Bardzo duży odsetek ludności zatrudniony jest w rolnictwie, część pracuje poza granicami kraju. Wśród bezrobotnych większość to kobiety, możliwość pozyskania przez nie pracy jest niewielka.
2.3. Gospodarka i infrastruktura.
W rzemiośle pracuje około 300 osób, a większe zakłady pracy to: Gminna Spółdzielnia Samopomoc Chłopska, Urząd Gminy, placówki oświatowo - wychowawcze, Gminny Ośrodek Zdrowia, Zakład Stolarski "JUSTA", Firma Przewozowa "FB", Firma Transportowa Pana Czesława Bednarczyka, małe zakłady usługowe i wytwórcze.
Obsługę pocztowo - telekomunikacyjną spełnia dla całej Gminy jedna placówka pocztowa w Wiśniowej, natomiast trzeba stwierdzić, że sieć telefoniczna w naszej Gminie jest dobra, gdyż na około 1500 budynków przypada 1000 telefonów.
2.4. Rolnictwo.
Gmina Wiśniowa to gmina turystyczno - rolnicza. Większość mieszkańców pracuje w indywidualnych gospodarstwach rolnych, których jest 1202. Z uwagi na niskie klasy bonitacyjne uprawnej ziemi - głównie jest to klasa V i VI - rolnicy uzyskują niskie plony. Są problemy ze zbytem produkowanych przez rolników produktów rolnych, owoców, żywca itp.
Struktura gospodarstw rolnych przedstawia się następująco:
gospodarstwa o powierzchni 1 - 2 ha użytków rolnych - 458,
gospodarstwa o powierzchni 2 - 5 ha użytków rolnych - 644,
gospodarstwa o powierzchni 5 - 10 ha użytków rolnych - 100,
W zasadzie na terenie gminy nie ma problemu odłogowania gruntów rolnych.
Drenowaniem w gminie objęto około 700 ha gruntów.
Z melioracji wykonywanych w ostatnich latach należy zwrócić uwagę na wykonaną regulację rzeki Krzyworzeka w Wiśniowej przez Wojewódzki Związek Melioracji i Urządzeń Wodnych co powoduje zabezpieczenie jej brzegów i zapobiega rozlaniu wód na grunty przyległe do niej w czasie obfitych opadów.
2.5. Sport i turystyka.
Piękno naturalnego krajobrazu urozmaicają zabytki: fragment grodziska z VII lub VIII w na szczycie góry Grodzisko, zabytkowy XVIII-wieczny modrzewiowy kościół p.w. Św. Marcina w Wiśniowej oraz XIX-wieczny kościół pw. Matki Boskiej Anielskiej w Węglówce. Obecnie planowana jest odbudowa, zniszczonego w czasie II wojny światowej Obserwatorium Astronomicznego na Lubomirze.
W gminie działa kilka obiektów turystyczno - wypoczynkowych oraz lokale gastronomiczne czynne przez cały rok. Ponadto ofertę turystyczną wzbogacają gospodarstwa agroturystyczne, zrzeszone w stowarzyszeniu "Galicyjskie Gospodarstwa Gościnne", oferujące kwatery prywatne z całodziennym wyżywieniem lub możliwością samodzielnego przygotowania posiłków.
Przez Gminę przebiega zielony szlak turystyczny rozpoczynający się w Limanowej i biegnący przez Tymbark, Jodłownik, Szczyrzyc, Wiśniową aż na górę Ciecień. Na rzece Krzyworzeka istnieje basen kąpielowy z wodą przepływową, wymagający modernizacji.
Dla wczasowiczów udostępnione są: boisko do gry: w piłkę nożną, siatkową; asfaltowy kort tenisowy oraz sala gimnastyczna w Zespole Placówek Oświatowych w Wiśniowej. Swoją działalność prowadzi Gminny Ośrodek Kultury z Biblioteką Publiczną. Dla młodzieży organizowane są różne imprezy rozrywkowe i dyskoteki. Zimą do dyspozycji turystów jest wyciąg narciarski oraz trasa narciarska w Wierzbanowej.
Wychodząc naprzeciw wymogom współczesnego rynku turystycznego gmina opracowała wraz z sześcioma gminami powiatu produkt turystyczny "Zapomniany Raj -Turystyczna Podkowa". Jest również członkiem Małopolskiej Organizacji Turystycznej oraz Lokalnej Organizacji Turystycznej "Zapomniany Raj"
Wszystko to stwarza doskonałe warunki do rekreacji i wypoczynku.
2.6. Drogi.
Utrzymaniem dróg zajmuje się Urząd Gminy wykonując prace konserwacyjne, remontowe, a zimą odśnieżanie i posypywanie dróg celem utrzymania ich przejezdności, przy pomocy własnego sprzętu i zatrudnionych pracowników, uzupełniając potrzeby w tym zakresie poprzez umowy na niektóre usługi.
Gmina opracowała zasady i kolejność remontu istniejących dróg gminnych oraz przebudowy dróg planowanych do zaliczenia do kategorii dróg gminnych. Jest to niezbędne przy staraniu się o dotacje z agencji wspierających finansowo gminy przy realizacji tego typu inwestycji.
2.7. Gospodarka wodno - ściekowa.
Mieszkańcy zaopatrywani są w wodę z wodociągów. Na terenie gminy działają 3 ujęcia wody o dobowej zdolności produkcyjnej 447 m3/dobę. Długość magistrali wodociągowej wynosi: 37,5 km a sieci rozdzielczej: 16,04 km. Do sieci przyłączone są 504 budynki (Wiśniowa, Lipnik, przysiółek Kretówki w Poznachowicach Dolnych szacunkowo 2016 osób). Pozostałe gospodarstwa zaopatrywane są w wodę ze studni przydomowych.
W ramach opracowanego programu zaopatrzenia gminy w wodę realizowana jest inwestycja budowy wodociągu dla Kobielnika i części Wiśniowej, wraz z ujęciem na potoku Smarkawa. W ramach tej inwestycji przyłączonych zostanie do sieci ponad sto budynków w Kobielniku i Wiśniowej. Kolejną inwestycją wodociągową dla której w ramach opracowanego programu wykonane zostały badania wydajności źródeł, będzie budowa wodociągu w Węglówce.
W gminie na terenie wsi Wiśniowa działa biologiczno - mechaniczna oczyszczalnia ścieków o przepustowości 120m3/dobę. W tej wsi wykonano kanalizację o długości 15,3 km, z której korzysta, szacunkowo 1600 osób.
Parametry oczyszczanych ścieków nie odpowiadają normom, co zmusiło gminę do podjęcia starań o modernizację tej oczyszczalni, połączonej z jej rozbudową.
Po rozbudowie oczyszczalnia będzie mogła przyjąć 210m3 ścieków/dobę. Pozwoli to na podłączenie dalszych około 150 budynków powyżej oczyszczalni.
Zgodnie z opracowanym Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Wiśniowa, pozostała część gminy (oprócz Węglówki) może być skanalizowana po wybudowaniu oczyszczalni ścieków w Poznachowicach Dolnych. Wymaga to jednak wcześniejszej zmiany w tym zakresie Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Wiśniowa.
Dla Węglówki opracowana została dokumentacja na budowę kanalizacji sanitarnej z oczyszczalnią ścieków w Lubniu w ramach Programu Ochrony Zbiornika Dobczyckiego realizowanego przez Związek Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa, którego gmina Wiśniowa jest członkiem.
2.8. Gospodarka odpadami i utrzymanie porządku i czystości w gminie.
W zakresie wywozu nieczystości ciekłych i odpadów stałych mieszkańcy mogą korzystać z usług kilku podmiotów gospodarczych, świadczących usługi w tym zakresie.
Gmina uczestniczy w opracowaniu Powiatowego Planu Gospodarki Odpadami, którego celem jest wskazanie efektywnych rozwiązań w zakresie gospodarki odpadami w powiecie myślenickim. W opracowaniu jest również Gminny Plan Gospodarki Odpadami w ramach Gminnego Programu Ochrony Środowiska. Obecnie około 40% mieszkańców posiada indywidualne umowy na odbiór odpadów z podmiotami świadczącymi w tym zakresie usługi. Ponadto w całej gminie do 30 kontenerów tzw. "dzbanów" odbywa się zbiórka segregowanych odpadów (puszki, plastik, szkło). Jest to połączone z szeroką akcją edukacyjną w szkołach. Efektem tego są również akcje "sprzątanie świata" organizowane przez szkoły.
2.9. Gospodarka gruntami.
Gmina zajmuje obszar - 6 706 ha tj. 67,06 km2
Ogółem powierzchnia użytków rolnych wynosi:- 3 637 ha
z tego:
Powierzchnia gruntów ornych 2 320 ha
Powierzchnia sadów 191 ha
Powierzchnia użytków zielonych 1 126 ha
Lasy i grunty zadrzewione 2 596 ha
Grunty pod drogami 197 ha
Grunty pod wodami 37 ha
Grunty pod zabudową 222 ha
Nieużytki i pozostałe grunty 17 ha
2.10. Komunikacja.
Transport publiczny do wszystkich miejscowości zapewnia komunikacja autobusowa, uzupełniana przewozami wykonywanymi przez busy.
Wzrastająca ciągle ilość prywatnych samochodów osobowych sprawia, że są one obecnie najczęstszym używanym środkiem transportu.
Dostępność komunikacyjna ograniczona jest niewystarczającą siecią dróg gminnych, a na ich części brakiem nawierzchni utwardzonej. Nieodpowiedniej jakości jest również większość dróg wewnętrznych.
2.11. Zdrowie.
Mieszkańcy Gminy w zakresie opieki zdrowotnej korzystają z usług następujących gabinetów:
- NZOZ Stomatologia II s.c. Personel; Specjalistyczny Gabinet Stomatologiczny; Robert Telega,
- Praktyka Stomatologiczna; Sławomir Stobiecki,
- Gabinet Ginekologiczno - Położniczy; dr n. med. Rafał Stobiecki,
- Apteka prywatna,
- NZOZ Pielęgniarek i Położnych s.c. "Zdrowie", skupiająca 2 pielęgniarki środowiskowo-rodzinne, pielęgniarkę środowiskowo-szkolną i 2 położne środowiskowo-rodzinne,
- NZPOZ Lekarz medycyny ogólnej: Jadwiga Molicka,
- NZOZ Praktyka Lekarza Rodzinnego: lek. Chorób wewnętrznych, specjalista medycyny rodzinnej: Elżbieta Wodniak.
Dodatkowo mieszkańcy korzystają z Opieki Całodobowej mieszczącej się w Myślenicach przy ul. Szpitalnej 2a w soboty, niedziele i święta oraz codziennie od godz. 1800 do 800 rano, a także w nagłych przypadkach z pogotowia ratunkowego.
Obecnie kontynuowana jest rozbudowa Ośrodka Zdrowia, co po realizacji tego zadania przyczyni się do poszerzenia zakresu usług związanych z ochroną zdrowia, stworzy możliwość powstania nowych miejsc pracy, co w efekcie przyczyni się również do zmniejszenia bezrobocia.
2.12. Oświata.
Na terenie Gminy znajdują się następujące placówki oświatowo - wychowawcze:
- Zespół Placówek Oświatowych w Wiśniowej,
- Zespół Placówek Oświatowych w Lipniku,
- Zespół Placówek Oświatowych w Węglówce,
- Zespół Placówek Oświatowych w Glichowie,
- Zespół Placówek Oświatowych w Kobielniku,
- Gimnazjum w Wiśniowej,
- Prywatne Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych z uprawnieniami szkoły publicznej w Wiśniowej.
Ilość uczniów w szkołach (podstawowych i gimnazjach) - 1040
Ilość oddziałów - 45
Ilość zatrudnionych nauczycieli - 64
Ilość zatrudnionych pracowników obsługi - 34
Baza lokalowa dla szkół podstawowych i gimnazjum jest wystarczająca, wymagająca jednak w większości kapitalnych remontów. Braki dotyczą sal gimnastycznych. W Kobielniku i Glichowie uwagi na niewielką ilość uczniów nie planuje się w najbliższych latach ich budowy.
Natomiast w Wiśniowej z uwagi na funkcjonowanie w jednym budynku Szkoły Podstawowej i Gimnazjum, planuje się budowę Hali Sportowej. Obecnie opracowywana jest dokumentacja na budowę.
Zgodnie z Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy, w Wiśniowej planowana jest również budowa boiska sportowego.
Sieć przedszkoli w gminie rozwinięta jest wystarczająco. Przedszkola Samorządowe funkcjonują w Lipniku i Wiśniowej z filiami w Poznachowicach Dolnych i Wierzbanowej.
W pozostałych placówkach oświatowych, tj. w Węglówce, Kobielniku i Glichowie zorganizowane są Oddziały Przedszkolne.
W Zespole Placówek Oświatowych w Glichowie prowadzone jest nauczanie integracyjne.
2.13. Straż pożarna.
Na terenie Gminy działa 7 jednostek OSP. Jednostki OSP wyposażone są w niezbędny sprzęt pożarniczy, w tym motopompy nowej generacji. Dwie jednostki OSP, tj. Wiśniowa i Poznachowice Dolne włączone są do krajowego systemu ratowniczo - gaśniczego.
We wszystkich miejscowościach wybudowane są Remizy Strażackie z częścią bojową i socjalną. Najnowsza z nich w Węglówce oddana zostanie do użytku w tym roku.
2.14. Bezpieczeństwo publiczne.
Na terenie Gminy Wiśniowa działa punkt przyjęć obywateli podległy Komisariatowi Policji w Dobczycach. Należy nadmienić, że teren naszej Gminy stanowi duże zaplecze turystyczne - jest tu wiele domków letniskowych, co powoduje między innymi, że jest on narażony na "działalność" włamywaczy, szczególnie w okresie jesienno - zimowym, kiedy domki te nie są zamieszkane.
Rada Gminy przyjęła Program "Bezpieczna Gmina", którego konsekwentna realizacja powinna wpłynąć na poprawę bezpieczeństwa w gminie.
3. ANALIZA SWOT
3.1. Mocne strony.
Mocnymi stronami naszej gmiy są:
- Dobre warunki naturalne, walory kulturowe historyczne dla rozwoju turystyki.
- Przedsiębiorczy, pracowici i wykwalifikowani mieszkańcy.
- Młode społeczeństwo.
- Czyste środowisko naturalne.
- Dobry poziom szkolnictwa podstawowego i wysoki poziom sportu szkolnego.
- Wysoki stopień telefonizacji.
- Aktywność sportowa.
- Warunki dla produkcji zdrowej żywności.
- Podtrzymywanie i pielęgnowanie tradycji.
- Dobra sieć komunikacyjna.
- Dobre warunki osiedleńcze.
- Duża lesistość.
- Dobra struktura handlu.
- Wystarczający zasób mieszkań.
3.2. Słabe strony
Słabymi stronami naszej gmiy są:
- Słaba infrastruktura komunalna.
- Brak lokalnego przetwórstwa i skupu produktów rolnych.
- Słaba jakość dróg.
- Brak w gminie gruntów przygotowanych pod inwestycje.
- Słaba promocja gminy.
- Niewystarczająca ilość pozarolniczych miejsc pracy.
- Niski udział w budżecie gminy dochodów z podatków i opłat lokalnych (i podatków PIT i CIT).
- Niewystarczające zaplecze turystyczne.
- Niewystarczająca baza edukacyjna, szczególnie w zakresie sal gimnastycznych.
- Grunty niskiej klasy.
- Położenie odległe od rynków zbytu i miejsc zatrudnienia.
- Niskie zasoby wód podziemnych.
- Rozproszenie zabudowy.
- Ograniczony rynek zbytu produktów rolnych.
- Duża stopa bezrobocia.
- Słabe ekonomicznie rolnictwo.
- Rozdrobnienie gospodarstw.
- Niewystarczająco rozwinięte usługi.
3.3. Szanse.
Szansami dla naszej gminy może stać się:
- Rozbudowa infrastruktury, wzrost inwestycji dzięki wykorzystaniu środków pomocowych.
- Rosnące zainteresowanie turystyką, szczególnie agroturystyką i aktywnym wypoczynkiem weekendowym.
- Inwestorzy zewnętrzni.
- Wzrost dochodów społeczeństwa.
- Nowe miejsca pracy poza rolnictwem.
- Aktywne funkcjonowanie Związku Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa z siedzibą w Myślenicach.
- Zainteresowanie mediów i dobra opinia o gminie.
- Aktywne organizacje pozarządowe i instytucje działające na rzecz gmin.
- Odkrycie złóż naturalnych.
- Rosnące zapotrzebowanie na "zdrową żywność".
- Rozwój Obszarów Wiejskich.
3.4.Zagrożenia.
Zagrożeniami dla naszej gminy może stać się:
- Niewłaściwa polityka państwa w stosunku do wsi i rolnictwa.
- Brak inwestorów zewnętrznych.
- Degradacja środowiska naturalnego i klęski żywiołowe.
- Brak trwałości unormowań prawnych (przepisów).
- Niskie dochody ludności.
- Niekorzystna dla gminy polityka podatkowa państwa.
- Wzrost przestępczości.
- Upadanie przedsiębiorczości i niestabilny rynek pracy.
- Złe warunki akcesyjne wejścia do Unii Europejskiej.
- Wzrost oddziaływania subkultur młodzieżowych.
- Wzrost bezrobocia
4. CELE STRATEGICZNE
|
OBSZARY
KLUCZOWE
|
CELE
STRATEGICZNE
|
|
|
|
|
2.
INFRASTRUKTURA
|
Osiągnięcie
parametrów infrastruktury i organizacyjnych zabezpieczających potrzeby i
gwarantujących rozwój gminy.
|
|
3.
PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ
|
Rozwinięta
przedsiębiorczość lokalna w obszarze rolnictwa i poza rolnictwem
dla podniesienia dochodów własnych ludności.
|
|
4.
PROMOCJA
|
Osiągnięcie
i utrzymanie pozytywnego wizerunku gminy.
|
|
5.
ROLNICTWO
|
Restrukturyzacja
rolnictwa.
|
|
6.
TURYSTYKA
|
Utworzenie z
Gminy Wiśniowa nowego charakterystycznego miejsca turystycznego województwa
małopolskiego z racjonalnym rolnictwem około turystycznym.
|
|
7.
OCHRONA ŚRODOWISKA
|
Aktywna
ochrona środowiska naturalnego.
|
5. WYKAZ ZADAŃ NIEZBĘDNYCH DO OSIĄGNIĘCIA CELÓW STRATEGICZNYCH
Posiadanie aktualnej Strategii Rozwoju Gminy jest warunkiem koniecznym dla opracowania Lokalnego Programu Rozwoju, który z kolei jest warunkiem obligatoryjnym przy składaniu wniosków o pozyskiwanie środków z Funduszy Strukturalnych.
Dotychczasowa zmienność sytuacji w Polsce powodowała, że planowanie często nie miało wiele wspólnego z realizacją inwestycji. W dobie obecnej szansy pozyskiwania środków finansowych z zewnątrz, konieczne jest planowanie inwestycji w dłuższym przedziale czasowym dla realizacji najważniejszych celów gminy. Niezwykle ważną sprawą jest włączenie się w proces wyznaczania celów rozwoju społeczno-gospodarczego lokalnych społeczności, aby wydatkowanie środków przeznaczone było na najważniejsze cele w opinii większości mieszkańców gminy.
Ustalenie wykazu zadań przewidzianych do realizacji w dłuższym przedziale czasowym, pomocne jest dla ustalenia celów i środków, oraz kolejności realizacji poszczególnych zadań.
Tabela. I Wykaz zadań rozpoczętych niezbędnych do zakończenia w maksymalnie krótkim terminie.
|
Lp.
|
Nazwa zadania
|
Szacunkowy
koszt całkowity w tys. zł
|
Środki gminy w tys.
zł.
|
Środki do
pozyskania z zewn. w tys. zł
|
|
1
|
Rozbudowa Ośrodka Zdrowia w Wiśniowej
|
800
|
400
|
400
|
|
2
|
Budowa wodociągu dla Kobielnika i
części Wiśniowej z ujęciem na potoku Smarkawa
|
1050
|
200
|
850
|
|
3
|
Rozbudowa oczyszczalni ścieków w
Wiśniowej
|
850
|
250
|
600
|
|
4
|
Remont budynku Zespołu Placówek
Oświatowych w Lipniku
|
300
|
300
|
-
|
|
5
|
Budowa Remizy OSP w Węglówce
|
120
|
80
|
40
|
|
6
|
Rozbudowa Remizy OSP w Wierzbanowej
|
20
|
20
|
-
|
|
7
|
Remont budynku Zespołu Placówek
Oświatowych w Glichowie
|
129
|
75
|
54
|
|
Razem
|
3269
|
1325
|
19
|
Tabela. II Wykaz zadań uznanych za priorytetowe dla prawidłowego funkcjonowania i rozwoju Gminy, koniecznych do rozpoczęcia w możliwie krótkim czasie.
|
Lp.
|
Nazwa zadania
|
Szacunkowy
koszt całkowity w tys. zł
|
Środki gminy w tys.
zł.
|
Środki do
pozyskania z zewn. w tys. zł
|
|
1
|
Budowa Hali Sportowej w Wiśniowej
|
4000
|
600
|
3400
|
|
2
|
Remont Gminnego Ośrodka Kultury w
Wiśniowej
|
230
|
115
|
115
|
|
3
|
Rozbudowa Kanalizacji Sanitarnej w
Wiśniowej
|
1600
|
400
|
1200
|
|
4
|
Budowa Kanalizacji Sanitarnej w Węglówce
|
2000
|
2000
|
-
|
|
5
|
Remont drogi gminnej Wiśniowa
Murzynówka - Ujęcie Wody - CPN
|
444
|
111
|
333
|
|
6
|
Remont drogi gminnej Poznachowice
Dolne - Kretówki
|
344
|
86
|
258
|
|
7
|
Porządkowanie centrów wsi w ramach
Programu "Odnowa Wsi"
|
1350
|
270
|
1080
|
|
8
|
Odbudowa przedwojennego
Obserwatorium Astronomicznego na Lubomirze
|
1830
|
275
|
1555
|
|
9
|
Remont budynku Przedszkola w Poznachowicach
Dolnych
|
150
|
50
|
100
|
|
10
|
Rozbudowa oświetlenia ulicznego w
Wierzbanowej i Wiśniowej
|
30
|
30
|
-
|
|
11
|
Zmiana Planu Zagospodarowania
Przestrzennego Gminy Wiśniowa
|
350
|
350
|
-
|
|
12
|
Remonty dróg
gminnych
|
150
|
150
|
-
|
|
Razem
|
12408
|
4467
|
7941
|
Tabela. III. Wykaz zadań niezbędnych do osiągnięcia założonych celów przewidzianych do realizacji w drugiej kolejności.
|
Lp.
|
Nazwa zadania
|
Szacunkowy
koszt całkowity w tys. zł
|
Środki gminy w tys.
zł.
|
Środki do pozyskania
z zewn. w tys. zł
|
|
1
|
Przebudowa drogi Węglówka - Las
|
1000
|
250
|
750
|
|
2
|
Przebudowa drogi Węglówka -
Paryle
|
600
|
150
|
450
|
|
3
|
Budowa dróg gminnych niezbędnych
w wyniku zmiany Planu Zagospodarowania Przestrzennego
|
1600
|
400
|
1200
|
|
4
|
Budowa Oczyszczalni Ścieków w
Poznachowicach Dolnych wraz z kanalizacją nie skanalizowanej części
gminy
|
20000
|
5000
|
15000
|
|
5
|
Budowa wodociągu w Węglówce
z ujęciem na potoku Niedźwiadek
|
1600
|
800
|
800
|
|
6
|
Rozbudowa sieci wodociągowej w Wiśniowej,
Glichowie i Poznachowicach Dolnych
|
600
|
300
|
300
|
|
7
|
Budowa boiska sportowego w Wiśniowej
|
1000
|
150
|
850
|
|
8
|
Budowa Zalewu z zapleczem
rekreacyjno-wypoczynkowym w Wiśniowej
|
1000
|
250
|
750
|
|
9
|
Budowa Kompleksu Sportowo -
Wypoczynkowego w Poznachowicach Dolnych
|
1000
|
250
|
750
|
|
10
|
Termomodernizacja budynków oświatowych
|
1500
|
750
|
750
|
|
11
|
Remonty dróg
gminnych
|
400
|
200
|
200
|
|
Razem
|
30300
|
8500
|
21800
|
Tabela. IV. Wykaz zadań o znaczeniu ponadlokalnym koniecznych do zrealizowania przez inne podmioty.
|
Lp.
|
Nazwa zadania
|
Szacunkowy
koszt całkowity w tys. zł
|
Środki gminy w tys.
zł.
|
Środki do
pozyskania z zewn. w tys. zł
|
|
1
|
Przebudowa drogi powiatowej w
Glichowie
|
1200
|
-
|
1200
|
|
2
|
Przebudowa drogi powiatowej w
Wierzbanowej
|
400
|
-
|
400
|
|
3
|
Przebudowa skrzyżowania drogi
wojewódzkiej. z drogą powiatową. w Centrum Wiśniowej
|
200
|
50
|
150
|
|
4
|
Przebudowa skrzyżowania dróg
powiatowych w Lipniku
|
100
|
-
|
100
|
|
5
|
Likwidacja osuwiska na drodze
powiatowej w Kobielniku na Jaworzycy
|
50
|
-
|
50
|
|
6
|
Gazyfikacja Gminy Wiśniowa (oprócz
Węglówki)
|
2000
|
-
|
2000
|
|
7
|
Budowa wyciągów narciarskich
|
1000
|
-
|
1000
|
|
8
|
Budowa chodników przy drodze
wojewódzkiej i drogach powiatowych
|
640
|
320
|
320
| |